Signalen

1. Lichamelijke mishandeling

Slachtoffer:

• Regelmatig letsel met onduidelijke of wisselende verklaringen.
• Angstig of schrikachtig bij bewegingen of stemverheffing.
• Draagt bedekkende kleding, ook bij warm weer.
• Wacht lang met medische hulp zoeken.
• Vermijdt fysiek contact of oogcontact.

Pleger:

• Bagatelliseert of ontkent letsel.
• Geeft slachtoffer de schuld van geweld.
• Heeft korte lont en snelle escalaties.
• Is fysiek intimiderend, bijvoorbeeld door blokkeren of dreigen.
• Toont weinig berouw of empathie.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Slachtoffer:

• Slechte lichamelijke conditie, zoals vermoeidheid of ondervoeding.
• Onvoldoende toegang tot medische zorg.
• Onvoldoende rust of slaap door spanningen.
• Geen ruimte om voor zichzelf te zorgen.
• Verwaarloosde uiterlijke verzorging.

Pleger:

• Negeert gezondheidsklachten van partner.
• Belemmert toegang tot zorg of medicatie.
• Neemt geen verantwoordelijkheid voor basisbehoeften.
• Minimaliseert fysieke klachten.
• Laat partner structureel overbelast raken.

3. Psychische mishandeling

Slachtoffer:

• Loopt op eieren en is voortdurend alert.
• Heeft laag zelfbeeld of twijfelt aan eigen waarneming.
• Is angstig, somber of gespannen.
• Vermijdt contact met anderen.
• Toont afhankelijk of onderdanig gedrag.

Pleger:

• Kleineert, vernedert of beledigt structureel.
• Controleert gedrag, contacten en keuzes.
• Dreigt met geweld, zelfdoding of kinderen.
• Manipuleert, zoals gaslighting of schuld omkeren.
• Isoleert partner van het netwerk.

4. Psychische verwaarlozing

Slachtoffer:

• Voelt zich emotioneel alleen binnen de relatie.
• Krijgt geen steun bij stress of problemen.
• Twijfelt aan eigen gevoelens of behoeften.
• Past zich voortdurend aan aan de ander.
• Verliest eigen identiteit of autonomie.

Pleger:

• Is emotioneel onbereikbaar of onverschillig.
• Reageert niet op emotionele behoeften.
• Toont geen interesse in het welzijn van partner.
• Ontkent gevoelens of ervaringen van partner.
• Laat partner structureel in de steek.

5. Seksueel misbruik

Slachtoffer:

• Ervaart druk om seks te hebben.
• Heeft angst of spanning rondom intimiteit.
• Heeft pijnklachten of lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak.
• Ervaart schaamte of terughoudendheid om hierover te spreken.
• Geeft aan geen keuzevrijheid te ervaren.

Pleger:

• Dwingt of chanteert tot seksuele handelingen.
• Negeert grenzen of een nee van partner.
• Gebruikt druk, schuld of dreiging.
• Ziet seks als recht binnen de relatie.
• Bagatelliseert of ontkent grensoverschrijding.

6. Financieel misbruik

Slachtoffer:

• Heeft geen toegang tot eigen geld of rekening.
• Moet toestemming vragen voor uitgaven.
• Heeft schulden door toedoen van partner.
• Weet weinig van de eigen financiële situatie.
• Is financieel afhankelijk en kan niet weg.

Pleger:

• Controleert inkomen, uitgaven en administratie.
• Neemt geld af of gebruikt dit zonder toestemming.
• Zet partner onder druk om schulden aan te gaan.
• Houdt financiële informatie achter.
• Gebruikt geld als machtsmiddel.

7. Digitaal geweld

Slachtoffer:

• Wordt constant gebeld, geappt of gecontroleerd.
• Voelt zich onveilig via telefoon of sociale media.
• Verandert vaak wachtwoorden of accounts.
• Ontvangt dreigende of dwingende berichten.
• Vermijdt online contact uit angst.

Pleger:

• Controleert telefoon, accounts of locatie.
• Stuurt grote hoeveelheden berichten om te controleren.
• Houdt online activiteiten in de gaten.
• Verspreidt privé-informatie of beelden.
• Doet zich online voor als slachtoffer.

8. Schending van rechten

Slachtoffer:

• Kan niet vrij keuzes maken over werk, contact of wonen.
• Mag geen hulp zoeken of afspraken maken.
• Wordt beperkt in bewegingsvrijheid.
• Voelt zich niet vrij om de relatie te beëindigen.
• Ervaart constante controle over het leven.

Pleger:

• Beperkt vrijheid en autonomie van partner.
• Beslist over belangrijke levenskeuzes.
• Houdt documenten, sleutels of middelen achter.
• Zet druk rondom kinderen of verblijf.
• Gebruikt dreiging om controle te behouden.

1. Lichamelijke mishandeling

Kind:

• Onverklaarbare blauwe plekken, brandwonden of botbreuken.
• Letsel dat niet past bij de ontwikkelingsfase van het kind.
• Schrikachtig, verstijfd of juist apathisch gedrag.
• Heftig huilen bij aanraking of verzorging.
• Terugkerend letsel met wisselende verklaringen.

Ouder/verzorger:

• Geeft tegenstrijdige of onduidelijke verklaringen over letsel.
• Reageert geïrriteerd of boos op huilgedrag van de baby.
• Toont weinig inlevingsvermogen in pijn of ongemak van het kind.
• Bagatelliseert of ontkent letsel.
• Gaat ruw of ongeduldig om met het kind.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Kind:

• Ondervoeding, weinig groei of gewichtsverlies.
• Slechte hygiëne, zoals vieze huid of kleding.
• Onvoldoende kleding passend bij temperatuur.
• Gemiste medische afspraken of vaccinaties.
• Veel huilen, weinig energie of vaak ziek zijn.

Ouder/verzorger:

• Komt afspraken met zorgverleners niet na.
• Reageert onvoldoende op basisbehoeften zoals voeding of slaap.
• Heeft weinig structuur in verzorging.
• Signaleert of erkent gezondheidsproblemen niet.
• Laat het kind langdurig zonder toezicht.

3. Psychische mishandeling

Kind:

• Extreem angstig of juist opvallend stil en teruggetrokken.
• Reageert gespannen op stemgeluid of nabijheid van verzorger.
• Huilt ontroostbaar of lijkt niet getroost te willen worden.
• Toont weinig initiatief tot contact.
• Heeft moeite met reguleren van emoties.

Ouder/verzorger:

• Schreeuwt, dreigt of reageert agressief naar het kind.
• Toont afwijzend of vijandig gedrag.
• Reageert onvoorspelbaar op signalen van het kind.
• Geeft het kind structureel negatieve aandacht.
• Maakt het kind bang of schrikt het bewust af.

4. Psychische verwaarlozing

Kind:

• Weinig oogcontact of reactie op sociale prikkels.
• Weinig hechtingsgedrag, zoekt geen troost.
• Ontwikkelingsachterstand in motoriek of communicatie.
• Weinig expressie of initiatief.
• Toont vlak of afwezig affect.

Ouder/verzorger:

• Is emotioneel afwezig of weinig responsief.
• Reageert niet op signalen van het kind.
• Biedt weinig warmte, aandacht of nabijheid.
• Heeft weinig interactie met het kind.
• Toont geen interesse in ontwikkeling van het kind.

5. Seksueel misbruik

Kind:

• Pijn, roodheid of letsel aan genitaliën of anus.
• Heftig huilen bij verschonen of wassen.
• Angstreacties bij specifieke persoon.
• Onverklaarbare lichamelijke klachten.
• Terugkerende infecties of irritaties.

Ouder/verzorger:

• Zoekt opvallend vaak alleenmomenten met het kind.
• Overschrijdt lichamelijke grenzen van het kind.
• Reageert defensief op vragen over verzorging.
• Bagatelliseert signalen of klachten.
• Toont ongepast lichamelijk gedrag richting het kind.

6. Digitaal geweld

Kind:

• Wordt gefilmd of gefotografeerd in kwetsbare situaties.
• Beelden van het kind worden gedeeld zonder bescherming of toestemming.
• Wordt gebruikt in online content zonder oog voor privacy.
• Is zichtbaar onderdeel van online conflicten of ruzies.
• Wordt blootgesteld aan digitale prikkels die niet passend zijn bij leeftijd.

Ouder/verzorger:

• Deelt beelden van het kind zonder rekening te houden met privacy.
• Gebruikt het kind voor online aandacht of bevestiging.
• Negeert risico’s van online zichtbaarheid van het kind.
• Maakt het kind onderdeel van online conflicten.
• Overschrijdt grenzen van het kind in digitale context.

7. Schending van rechten

Kind:

• Krijgt onvoldoende bescherming, zorg of veiligheid.
• Heeft geen stabiele en veilige leefomgeving.
• Wordt niet gehoord of gezien in basisbehoeften.
• Wordt blootgesteld aan onveilige of schadelijke situaties.
• Heeft geen toegang tot passende zorg of ondersteuning.

Ouder/verzorger::

• Neemt geen verantwoordelijkheid voor veiligheid van het kind.
• Stelt eigen behoeften boven die van het kind.
• Beperkt toegang tot zorg of hulpverlening.
• Laat het kind opgroeien in onveilige omstandigheden.
• Schendt structureel rechten van het kind op bescherming en ontwikkeling.

1. Lichamelijke mishandeling

Kind:

• Blauwe plekken of letsel op ongebruikelijke plaatsen.
• Letsel dat niet past bij de ontwikkelingsfase van het kind.
• Angstig of schrikachtig bij plotselinge bewegingen.
• Bang om fouten te maken of straf te krijgen.
• Trekt zich terug of reageert juist agressief.

Ouder/verzorger:

• Geeft wisselende of onduidelijke verklaringen over letsel.
• Reageert snel boos of geïrriteerd op gedrag van het kind.
• Past harde of fysieke straffen toe.
• Bagatelliseert of ontkent letsel.
• Toont weinig inlevingsvermogen in pijn of angst van het kind.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Kind:

• Vieze kleding of slechte hygiëne.
• Hongerig of vermoeid gedrag.
• Onvoldoende toezicht in onveilige situaties.
• Gemiste medische zorg of controles.
• Achterstand in groei of lichamelijke ontwikkeling.

Ouder/verzorger:

• Biedt weinig structuur in voeding, slaap en verzorging.
• Reageert onvoldoende op basisbehoeften.
• Komt afspraken met zorgverleners niet na.
• Laat het kind regelmatig zonder passend toezicht.
• Onderschat of negeert gezondheidsproblemen.

3. Psychische mishandeling

Kind:

• Extreem angstig, teruggetrokken of juist agressief gedrag.
• Overmatig pleasen of voortdurend zoeken naar bevestiging.
• Bang om contact te maken of initiatief te nemen.
• Onvoorspelbare emotionele reacties.
• Weinig zelfvertrouwen of initiatief.

Ouder/verzorger:

• Kleineert, scheldt of maakt het kind bang.
• Reageert onvoorspelbaar en wisselend op gedrag.
• Stelt onrealistische eisen aan het kind.
• Gebruikt dreiging of angst als opvoedmiddel.
• Geeft structureel negatieve aandacht.

4. Psychische verwaarlozing

Kind:

• Weinig spel of interactie met anderen.
• Taal- of ontwikkelingsachterstand.
• Zoekt weinig troost of aandacht.
• Toont weinig emoties of initiatief.
• Hechtingsproblemen of claimend gedrag.

Ouder/verzorger:

• Is emotioneel weinig beschikbaar.
• Reageert niet of nauwelijks op signalen van het kind.
• Biedt weinig aandacht, warmte of stimulans.
• Heeft weinig interactie of spelmomenten.
• Toont weinig betrokkenheid bij ontwikkeling.

5. Seksueel misbruik

Kind:

• Seksueel gedrag of taal die niet past bij de leeftijd.
• Angst voor verschonen, slapen of specifieke personen.
• Pijn, jeuk of roodheid aan genitaliën.
• Terugkerende lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak.
• Veranderingen in gedrag zoals terugtrekking of angst.

Ouder/verzorger:

• Zoekt opvallend vaak alleenmomenten met het kind.
• Overschrijdt lichamelijke grenzen van het kind.
• Reageert defensief op vragen over verzorging.
• Bagatelliseert signalen of klachten.
• Toont ongepast lichamelijk gedrag richting het kind.

6. Digitaal geweld

Kind:

• Wordt gefilmd of gefotografeerd in kwetsbare situaties.
• Beelden worden gedeeld zonder bescherming van privacy.
• Wordt gebruikt in online content zonder passende grenzen.
• Wordt blootgesteld aan schermgebruik dat niet passend is.
• Is onderdeel van online conflicten of spanningen.

Ouder/verzorger:

• Deelt beelden van het kind zonder rekening te houden met privacy.
• Gebruikt het kind voor online aandacht of bevestiging.
• Negeert risico’s van online zichtbaarheid.
• Maakt het kind onderdeel van online conflicten.
• Overschrijdt grenzen van het kind in digitale context.

7. Schending van rechten

Kind:

• Krijgt onvoldoende bescherming, zorg of veiligheid.
• Heeft geen stabiele en veilige leefomgeving.
• Wordt niet gezien of gehoord in behoeften.
• Wordt blootgesteld aan onveilige situaties.
• Heeft geen toegang tot passende ondersteuning.

Ouder/verzorger:

• Neemt geen verantwoordelijkheid voor veiligheid van het kind.
• Stelt eigen behoeften boven die van het kind.
• Beperkt toegang tot zorg of hulpverlening.
• Laat het kind opgroeien in onveilige omstandigheden.
• Schendt structureel rechten van het kind.

1. Lichamelijke mishandeling

Kind:

• Regelmatig blauwe plekken of letsel op ongebruikelijke plaatsen.
• Letsel met onduidelijke of wisselende verklaringen.
• Bang voor lichamelijk contact of plotselinge bewegingen.
• Bang om naar huis te gaan of naar bepaalde personen.
• Schrikachtig, teruggetrokken of juist agressief gedrag.

Ouder/verzorger:

• Geeft tegenstrijdige verklaringen over letsel.
• Reageert snel boos of fysiek op gedrag van het kind.
• Past harde of onvoorspelbare straffen toe.
• Bagatelliseert of ontkent letsel.
• Toont weinig inlevingsvermogen in het kind.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Kind:

• Vieze kleding of slechte hygiëne.
• Hongerig of vermoeid gedrag op school.
• Onvoldoende passende kleding bij weer of situatie.
• Gemiste medische zorg of afspraken.
• Achterstand in groei of gezondheid.

Ouder/verzorger:

• Biedt onvoldoende structuur in voeding, slaap en verzorging.
• Komt afspraken met school of zorg niet na.
• Laat het kind zonder passend toezicht.
• Negeert signalen van ziekte of klachten.
• Neemt geen verantwoordelijkheid voor basiszorg.

3. Psychische mishandeling

Kind:

• Laag zelfbeeld of weinig zelfvertrouwen.
• Angstig, somber of gespannen gedrag.
• Overmatig aanpassen of pleasen.
• Problemen met concentratie of schoolprestaties.
• Teruggetrokken of juist opvallend druk en agressief gedrag.

Ouder/verzorger:

• Kleineert, scheldt of bekritiseert het kind structureel.
• Stelt onrealistische eisen of verwachtingen.
• Gebruikt dreiging of angst als opvoedmiddel.
• Reageert onvoorspelbaar op gedrag.
• Betrekt het kind in conflicten of zet het onder druk.

4. Psychische verwaarlozing

Kind:

• Krijgt weinig emotionele steun of aandacht.
• Voelt zich alleen of niet gezien.
• Neemt zorgtaken op zich die niet passen bij de leeftijd.
• Heeft moeite met sociale contacten.
• Toont weinig initiatief of interesse.

Ouder/verzorger:

• Is emotioneel onbeschikbaar of afstandelijk.
• Reageert niet op behoeften van het kind.
• Biedt weinig begeleiding of stimulans.
• Laat het kind verantwoordelijkheden dragen die niet passend zijn.
• Toont weinig betrokkenheid bij school of ontwikkeling.

5. Seksueel misbruik

Kind:

• Toont seksueel gedrag dat niet past bij de leeftijd.
• Heeft angst voor bepaalde personen of situaties.
• Ervaart lichamelijke klachten zoals pijn of jeuk.
• Is teruggetrokken of plotseling veranderd gedrag.
• Heeft schaamte of geheimhouding rond lichaam of contact.

Ouder/verzorger:

• Zoekt opvallend vaak alleenmomenten met het kind.
• Overschrijdt lichamelijke grenzen.
• Reageert defensief op vragen of signalen.
• Bagatelliseert klachten of gedrag van het kind.
• Toont ongepast lichamelijk of seksueel getint gedrag.

6. Digitaal geweld

Kind:

• Wordt online gevolgd of gecontroleerd door ouder/verzorger.
• Wordt gefilmd of gedeeld zonder toestemming.
• Wordt betrokken in online conflicten.
• Heeft angst voor reacties of controle via digitale middelen.
• Wordt blootgesteld aan niet-leeftijdsgebonden content.

Ouder/verzorger:

• Controleert online gedrag en communicatie van het kind excessief.
• Deelt beelden van het kind zonder rekening te houden met privacy.
• Gebruikt digitale middelen om druk uit te oefenen.
• Maakt het kind onderdeel van online conflicten.
• Overschrijdt grenzen in digitale opvoeding.

7. Schending van rechten

Kind:

• Heeft geen veilige en stabiele leefomgeving.
• Kan zich niet vrij ontwikkelen of uiten.
• Wordt niet gehoord of serieus genomen.
• Wordt blootgesteld aan onveilige situaties.
• Heeft geen toegang tot passende zorg of onderwijs.

Ouder/verzorger:

• Beperkt de ontwikkeling en autonomie van het kind.
• Neemt geen verantwoordelijkheid voor veiligheid.
• Beperkt toegang tot zorg, onderwijs of hulp.
• Stelt eigen behoeften boven die van het kind.
• Schendt structureel rechten van het kind.

1. Lichamelijke mishandeling

Jongere:

• Onverklaarbare blauwe plekken of letsel.
• Letsel met wisselende of onduidelijke verklaringen.
• Bang voor lichamelijk contact of bepaalde personen.
• Vermijdt thuissituatie of wil niet naar huis.
• Toont risicogedrag zoals weglopen of middelengebruik.

Ouder/verzorger:

• Geeft tegenstrijdige verklaringen over letsel.
• Reageert snel agressief of fysiek op gedrag van het kind.
• Past harde of onvoorspelbare straffen toe.
• Bagatelliseert of ontkent geweld.
• Toont weinig inlevingsvermogen in het kind.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Jongere:

• Structureel gebrek aan voeding, slaap of verzorging.
• Onvoldoende passende kleding of hygiëne.
• Gemiste medische zorg of behandeling.
• Vermoeidheid en concentratieproblemen.
• Gezondheidsproblemen door gebrek aan zorg.

Ouder/verzorger:

• Biedt onvoldoende basiszorg of structuur.
• Komt afspraken met school of zorg niet na.
• Negeert signalen van ziekte of klachten.
• Laat het kind zonder passend toezicht.
• Neemt geen verantwoordelijkheid voor welzijn.

3. Psychische mishandeling

Jongere:

• Somberheid, angst of sterke stemmingswisselingen.
• Laag zelfbeeld of gevoelens van waardeloosheid.
• Terugtrekking of juist agressief gedrag.
• Zelfbeschadiging of suïcidegedachten.
• Extreme afhankelijkheid of juist afwijzing van ouder.

Ouder/verzorger:

• Kleineert, vernedert of bekritiseert het kind structureel.
• Gebruikt dreiging, schuld of schaamte als middel.
• Stelt onrealistische eisen of verwachtingen.
• Reageert onvoorspelbaar en wisselend.
• Zet het kind onder druk in conflicten.

4. Psychische verwaarlozing

Jongere:

• Krijgt weinig emotionele steun of begeleiding.
• Voelt zich alleen of niet begrepen.
• Neemt verantwoordelijkheden die niet passend zijn.
• Heeft moeite met identiteitsontwikkeling.
• Toont weinig motivatie of perspectief.

Ouder/verzorger:

• Is emotioneel afwezig of afstandelijk.
• Reageert niet op behoeften van het kind.
• Biedt weinig begeleiding of ondersteuning.
• Laat het kind over aan zichzelf.
• Toont weinig betrokkenheid bij school of leven van het kind.

5. Seksueel misbruik

Jongere:

• Grensoverschrijdend seksueel gedrag of juist vermijding.
• Angst voor bepaalde personen of situaties.
• Lichamelijke klachten zoals pijn of infecties.
• Schaamte, geheimhouding of terugtrekking.
• Plotseling veranderd gedrag of relaties.

Ouder/verzorger:

• Overschrijdt lichamelijke of seksuele grenzen.
• Zoekt ongepaste nabijheid of alleenmomenten.
• Reageert defensief op vragen of signalen.
• Bagatelliseert klachten of gedrag.
• Toont ongepast seksueel getint gedrag.

6. Financieel misbruik

Jongere:

• Moet eigen geld afstaan aan ouder/verzorger.
• Heeft geen toegang tot eigen inkomsten.
• Kan niet deelnemen aan school of sociale activiteiten.
• Heeft gebrek aan basisvoorzieningen.
• Is financieel afhankelijk zonder ruimte voor eigen keuzes.

Ouder/verzorger:

• Neemt geld of inkomsten van het kind af.
• Controleert financiële middelen van het kind.
• Geeft prioriteit aan eigen uitgaven.
• Laat noodzakelijke voorzieningen achterwege.
• Gebruikt geld als machtsmiddel.

7. Digitaal geweld

Jongere:

• Wordt digitaal gecontroleerd of gevolgd.
• Ontvangt dreigende of controlerende berichten.
• Wordt online onder druk gezet of gechanteerd.
• Is bang voor controle via telefoon of sociale media.
• Wordt betrokken in online conflicten.

Ouder/verzorger:

• Controleert telefoon, berichten of accounts van het kind excessief.
• Gebruikt digitale middelen om druk uit te oefenen.
• Deelt privé-informatie van het kind.
• Houdt online gedrag voortdurend in de gaten.
• Overschrijdt grenzen in digitale controle.

8. Schending van rechten

Jongere:

• Kan geen eigen keuzes maken over leven of toekomst.
• Wordt beperkt in contact, school of ontwikkeling.
• Voelt zich niet vrij om hulp te zoeken.
• Wordt blootgesteld aan onveilige situaties.
• Heeft geen toegang tot passende ondersteuning.

Ouder/verzorger:

• Beperkt autonomie en ontwikkeling van het kind.
• Beslist over keuzes zonder ruimte voor inspraak.
• Beperkt toegang tot zorg, onderwijs of hulp.
• Stelt eigen normen boven welzijn van het kind.
• Schendt structureel rechten van het kind.

1. Lichamelijke mishandeling

Ouder:

• Onverklaarbare blauwe plekken of letsel.
• Bang of schrikachtig bij aanwezigheid van kind.
• Vermijdt contact of conflicten met kind.
• Past gedrag aan om escalatie te voorkomen.
• Zoekt laat of geen medische hulp.

Kind/jongere:

• Gebruikt fysiek geweld zoals slaan, duwen of schoppen.
• Blokkeert doorgang of beperkt bewegingsvrijheid.
• Reageert snel agressief bij frustratie.
• Toont weinig controle over boosheid.
• Bagatelliseert of ontkent geweld.

2. Psychische mishandeling

Ouder:

• Leeft op eieren en is voortdurend alert.
• Is angstig, gespannen of somber.
• Voelt zich machteloos of schuldig.
• Trekt zich terug of vermijdt contact.
• Durft geen grenzen te stellen.

Kind/jongere:

• Scheldt, kleineert of beledigt ouder.
• Dreigt met geweld of weglopen.
• Chanteert of manipuleert ouder.
• Zet ouder onder druk om toe te geven.
• Toont controlerend gedrag.

3. Financieel misbruik

Ouder:

• Moet geld geven om rust te bewaren.
• Heeft schulden door gedrag van kind.
• Verliest controle over eigen financiën.
• Durft geen nee te zeggen tegen geldvragen.
• Ervaart financiële stress door druk.

Kind/jongere:

• Neemt geld of spullen zonder toestemming.
• Dwingt ouder tot geven van geld.
• Maakt schulden op naam van ouder.
• Gebruikt geld als middel voor controle.
• Toont geen verantwoordelijkheid voor financiën.

4. Digitaal geweld

Ouder:

• Ontvangt dreigende of beledigende berichten.
• Voelt zich gecontroleerd via digitale middelen.
• Is bang voor online gedrag van kind.
• Wordt online onder druk gezet.
• Vermijdt contact uit angst voor escalatie.

Kind/jongere:

• Stuurt dreigende of controlerende berichten.
• Gebruikt sociale media om ouder onder druk te zetten.
• Verspreidt informatie over ouder.
• Controleert online gedrag van ouder.
• Gebruikt digitale middelen om macht uit te oefenen.

5. Schending van rechten

Ouder:

• Verliest regie over eigen huis en leven.
• Durft geen hulp te zoeken.
• Voelt zich niet vrij om grenzen te stellen.
• Leeft in onveilige situatie.
• Ervaart verlies van autonomie.

Kind/jongere:

• Neemt controle over beslissingen in huis.
• Respecteert grenzen van ouder niet.
• Beperkt vrijheid van ouder.
• Zet ouder onder druk om keuzes te maken.
• Doorbreekt gezagsverhoudingen structureel.

1. Lichamelijke mishandeling

Oudere:

• Blauwe plekken of letsel door ruw handelen.
• Angstig of gespannen bij verzorgingsmomenten.
• Reageert schrikachtig op aanraking.
• Toont terughoudendheid bij hulp of zorg.
• Letsel dat samenhangt met overbelasting van mantelzorger.

Mantelzorger:

• Handelt gehaast of ongeduldig tijdens verzorging.
• Toont frustratie of irritatie richting oudere.
• Heeft moeite met het reguleren van stress.
• Is zichtbaar overbelast of uitgeput.
• Bagatelliseert signalen van letsel.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Oudere:

• Onvoldoende voeding, vocht of hygiëne.
• Gemiste medicatie of medische zorg.
• Onverzorgde leefomgeving.
• Doorligplekken of lichamelijke achteruitgang.
• Onvoldoende toezicht of ondersteuning.

Mantelzorger:

• Kan zorg niet meer goed organiseren.
• Verliest overzicht over zorgtaken.
• Stelt zorg uit door overbelasting.
• Komt afspraken niet na.
• Vraagt geen of te laat hulp.

3. Psychische mishandeling

Oudere:

• Angstig, gespannen of teruggetrokken gedrag.
• Voelt zich tot last of schuldig.
• Vermijdt contact met mantelzorger.
• Toont onzekerheid of afhankelijkheid.
• Veranderingen in stemming of gedrag.

Mantelzorger:

• Reageert kortaf, boos of geïrriteerd.
• Kleineert of spreekt negatief over de oudere.
• Toont weinig geduld of begrip.
• Laat frustratie af op de oudere.
• Heeft moeite met grenzen en verwachtingen.

4. Psychische verwaarlozing

Oudere:

• Krijgt weinig aandacht of contact.
• Voelt zich eenzaam of vergeten.
• Heeft weinig sociale interactie.
• Toont apathie of somberheid.
• Verliest interesse in dagelijkse activiteiten.

Mantelzorger:

• Is emotioneel uitgeput of afwezig.
• Heeft weinig ruimte voor aandacht of gesprek.
• Richt zich alleen op praktische zorg.
• Toont weinig betrokkenheid bij welzijn.
• Heeft geen balans tussen zorg en eigen leven.

5. Schending van rechten

Oudere:

• Heeft weinig regie over eigen leven.
• Kan niet meebeslissen over zorg.
• Wordt beperkt in contact met anderen.
• Leeft in afhankelijkheid zonder inspraak.
• Voelt zich niet gehoord of gezien.

Mantelzorger:

• Neemt beslissingen zonder overleg.
• Heeft weinig oog voor autonomie van de oudere.
• Stelt praktische zorg boven wensen van de oudere.
• Zoekt geen ondersteuning of afstemming.
• Handelt vanuit overbelasting in plaats van afstemming.

1. Lichamelijke mishandeling

Oudere:

• Herhaald letsel met duidelijke patronen.
• Angst voor specifieke persoon.
• Probeert contact te vermijden.
• Toont extreme schrikreacties.
• Zoekt hulp maar durft niet te spreken.

Pleger:

• Gebruikt bewust fysiek geweld.
• Dreigt of intimideert actief.
• Toont controle en macht.
• Ontkent of rechtvaardigt gedrag.
• Heeft weinig tot geen berouw.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Oudere:

• Structureel gebrek aan zorg of ondersteuning.
• Ernstige achteruitgang in gezondheid.
• Onveilige leefomgeving.
• Langdurige verwaarlozing.
• Geen toegang tot medische zorg.

Pleger:

• Laat zorg bewust achterwege.
• Negeert hulpvragen van de oudere.
• Is onverschillig over welzijn.
• Weigert ondersteuning in te schakelen.
• Laat de situatie bewust verslechteren.

3. Psychische mishandeling

Oudere:

• Leeft in constante angst.
• Is sociaal geïsoleerd.
• Toont extreme afhankelijkheid.
• Is onzeker of verward.
• Durft geen mening te geven.

Pleger:

• Kleineert en intimideert doelbewust.
• Dreigt met geweld of consequenties.
• Isoleert de oudere van netwerk.
• Gebruikt manipulatie en controle.
• Oefent macht uit over dagelijks leven.

4. Psychische verwaarlozing

Oudere:

• Voelt zich bewust genegeerd of buitengesloten.
• Krijgt geen aandacht of erkenning.
• Toont ernstige somberheid of apathie.
• Verliest interesse in leven.
• Heeft geen sociale contacten.

Pleger:

• Negeert de oudere structureel.
• Toont geen enkele betrokkenheid.
• Sluit de oudere uit van contact.
• Reageert afwijzend op behoeften.
• Laat de oudere bewust alleen.

5. Seksueel misbruik

Oudere:

• Angst of paniek bij bepaalde personen.
• Onverklaarbare verwondingen of klachten.
• Schaamte of geheimhouding.
• Plotselinge gedragsveranderingen.
• Vermijdt lichamelijk contact.

Pleger:

• Overschrijdt bewust seksuele grenzen.
• Zoekt ongepaste nabijheid.
• Ontkent of bagatelliseert gedrag.
• Reageert defensief of agressief op vragen.
• Toont doelgericht grensoverschrijdend gedrag.

6. Financieel misbruik

Oudere:

• Grote of onverklaarbare geldopnames.
• Verlies van bezittingen.
• Geen inzicht in financiële situatie.
• Onbetaalde rekeningen ondanks inkomen.
• Financiële afhankelijkheid van pleger.

Pleger:

• Neemt bewust geld of bezittingen af.
• Regelt financiën zonder toestemming.
• Zet de oudere onder druk om te tekenen.
• Houdt informatie achter.
• Gebruikt geld als machtsmiddel.

7. Digitaal geweld

Oudere:

• Verliest toegang tot accounts of gegevens.
• Wordt slachtoffer van digitale fraude.
• Is afhankelijk van pleger voor digitale zaken.
• Toont angst voor digitale handelingen.
• Begrijpt niet wat er digitaal gebeurt.

Pleger:

• Misbruikt digitale toegang zoals bankzaken.
• Neemt controle over accounts.
• Doet transacties zonder toestemming.
• Beperkt toegang tot digitale middelen.
• Gebruikt digitale middelen voor controle.

8. Schending van rechten

Oudere:

• Heeft geen zeggenschap over eigen leven.
• Wordt beperkt in contact en vrijheid.
• Heeft geen privacy of autonomie.
• Leeft in onveilige omstandigheden.
• Heeft geen toegang tot passende zorg.

Pleger:

• Neemt controle over beslissingen.
• Beperkt vrijheid en autonomie.
• Beslist zonder inspraak.
• Stelt eigen belangen centraal.
• Schendt structureel rechten van de oudere.

Dreigende meisjesbesnijdenis

1. Lichamelijk

Meisje:

• Angst voor vakantie of reis naar land van herkomst.
• Spanning bij gesprekken over familiebezoek of ceremonie.
• Plotselinge onrust of huilen rond vertrek.
• Lichamelijke klachten zoals buikpijn of hoofdpijn door stress.
• Vermoeidheid, slaapproblemen of verlies van eetlust.
• Schrikachtig gedrag bij lichamelijk contact.
• Uitspraken als “ik ga lang weg” of “ik moet iets doen”.
• Plotselinge schooluitval of afwezigheid voor vakantie.

Familie/systeem:

• Plant reis naar land waar meisjesbesnijdenis voorkomt.
• Organiseert langdurig verblijf in buitenland.
• Houdt reisdetails vaag of geheim.
• Regelt paspoort of documenten op korte termijn.
• Bagatelliseert risico’s van de ingreep.
• Reageert defensief of ontwijkend op vragen.
• Spreekt over “vrouw worden”, “feest” of “traditie”.
• Handhaaft strikte controle over het meisje.

2. Psychisch

Meisje:

• Angst, paniek of spanning rond vakantie of familiebezoek.
• Voelt zich onder druk gezet om mee te gaan.
• Trekt zich terug of wordt stil.
• Somberheid of wanhoop.
• Loyaliteitsconflict met familie.
• Bang om iets verkeerd te doen.
• Durft niet vrij te spreken of vragen te stellen.
• Neemt afscheid van vrienden of leerkracht.
• Zoekt indirect hulp of geeft signalen van angst.

Familie/systeem:

• Oefent druk uit om ingreep te accepteren.
• Gebruikt eer, schaamte of traditie als argument.
• Dreigt met uitsluiting, straf of reputatieschade.
• Minimaliseert angst of weerstand van het meisje.
• Controleert gedrag, kleding en sociale contacten.
• Beperkt contact met vrienden of school.
• Legt nadruk op gehoorzaamheid.
• Laat geen ruimte voor eigen keuze.

Uitgevoerde meisjesbesnijdenis

1. Lichamelijk

Meisje:

• Pijn bij lopen, zitten of bewegen.
• Anders lopen, voorzichtig of wijdbeens.
• Moeite met plassen of branderig gevoel.
• Langdurig toiletbezoek of vaker naar toilet.
• Niet kunnen deelnemen aan gym of sport.
• Fysieke klachten na vakantie of verblijf in buitenland.
• Infecties, koorts of complicaties.
• Bloedverlies of wondproblemen.
• Blijvende pijnklachten.
• Problemen bij menstruatie.
• Niet willen zitten op harde stoel.
• Angst voor lichamelijk onderzoek.

Familie/systeem:

• Ontkent dat ingreep heeft plaatsgevonden.
• Bagatelliseert lichamelijke klachten.
• Reageert defensief of ontwijkend op vragen.
• Houdt informatie achter.
• Minimaliseert ernst van situatie.
• Zoekt geen medische hulp.
• Verklaart klachten als “normaal”.
• Houdt meisje thuis of uit zicht.

2. Psychisch

Meisje:

• Plotselinge gedragsverandering na vakantie.
• Van open naar stil of teruggetrokken gedrag.
• Angst, spanning of schrikreacties.
• Traumareacties zoals nachtmerries.
• Somberheid of verlies van plezier.
• Schaamte en geheimhouding.
• Verlies van vertrouwen in volwassenen.
• Vermijden van gesprekken over lichaam of seksualiteit.
• Negatief lichaamsbeeld.
• Prikkelbaarheid of emotionele ontregeling.
• Moeite met relaties of nabijheid.
• Concentratieproblemen op school.

Familie/systeem:

• Legt zwijgplicht op over de ingreep.
• Ontkent impact of schade.
• Minimaliseert gevoelens van het meisje.
• Voorkomt dat erover gesproken wordt.
• Gebruikt schaamte of eer als controlemiddel.
• Rechtvaardigt de ingreep als traditie.
• Toont weinig empathie of nazorg.
• Blijft druk uitoefenen op gedrag en conformiteit.

Belangrijk bij signalering

• Let op combinaties van signalen, niet op één signaal.
• Extra alertheid bij meisjes uit risicolanden.
• Verhoogd risico bij aanstaande vakantieperiode.
• Gedragsverandering na vakantie is een belangrijk signaal.
• Neem signalen altijd serieus en bespreek ze zorgvuldig.

1. Lichamelijke mishandeling

Betrokkene:

• Onverklaarbare blauwe plekken of letsel.
• Angst voor specifieke familieleden.
• Schrikachtig of gespannen gedrag.
• Vermijdt contact of gesprekken over relatie.
• Letsel na conflicten over huwelijk of partnerkeuze.

Familie/systeem:

• Gebruikt fysiek geweld bij verzet tegen huwelijk.
• Dreigt met geweld bij ongewenste keuzes.
• Reageert agressief op autonomie van betrokkene.
• Handhaaft strikte controle met dwang.
• Bagatelliseert of ontkent geweld.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Betrokkene:

• Onvoldoende rust, voeding of zelfzorg door stress.
• Vermoeidheid en lichamelijke klachten.
• Geen toegang tot medische zorg zonder toestemming.
• Verwaarlozing van eigen gezondheid.
• Beperkte bewegingsvrijheid.

Familie/systeem:

• Beperkt toegang tot zorg of ondersteuning.
• Controleert dagelijkse activiteiten.
• Laat welzijn ondergeschikt zijn aan familiebelangen.
• Negeert gezondheidsklachten.
• Stelt eisen zonder rekening te houden met belastbaarheid.

3. Psychische mishandeling

Betrokkene:

• Angst, spanning of paniek bij onderwerp huwelijk.
• Voelt zich onder druk gezet of gedwongen.
• Somberheid of wanhoop.
• Trekt zich terug of wordt stil.
• Voelt schuld of schaamte richting familie.

Familie/systeem:

• Oefent druk uit om te trouwen.
• Gebruikt schuld, schaamte of eer als middel.
• Dreigt met verstoting of uitsluiting.
• Manipuleert emoties of loyaliteit.
• Controleert keuzes en gedrag.

4. Psychische verwaarlozing

Betrokkene:

• Krijgt geen steun voor eigen wensen of keuzes.
• Voelt zich niet gehoord of serieus genomen.
• Ervaart emotionele eenzaamheid.
• Verliest vertrouwen in zichzelf.
• Voelt zich afhankelijk van familie.

Familie/systeem:

• Negeert gevoelens en wensen van betrokkene.
• Biedt geen ruimte voor autonomie.
• Toont weinig begrip of empathie.
• Stelt familiebelang boven individueel welzijn.
• Laat betrokkene geen eigen keuzes maken.

5. Financieel misbruik

Betrokkene:

• Is financieel afhankelijk van familie.
• Heeft geen toegang tot eigen geld.
• Kan niet zelfstandig keuzes maken over financiën.
• Wordt financieel onder druk gezet om te trouwen.
• Verliest controle over eigen middelen.

Familie/systeem:

• Gebruikt geld als drukmiddel.
• Beperkt toegang tot financiële middelen.
• Maakt financiële beslissingen zonder inspraak.
• Zet financiële afhankelijkheid in voor controle.
• Stelt voorwaarden aan financiële ondersteuning.

6. Digitaal geweld

Betrokkene:

• Wordt digitaal gecontroleerd of gevolgd.
• Ontvangt controlerende of dreigende berichten.
• Durft niet vrij te communiceren online.
• Is bang voor monitoring van contacten.
• Vermijdt gebruik van telefoon of sociale media.

Familie/systeem:

• Controleert telefoon, berichten of locatie.
• Gebruikt digitale middelen om toezicht te houden.
• Beperkt online communicatie.
• Houdt contacten en relaties in de gaten.
• Gebruikt digitale controle als drukmiddel.

7. Schending van rechten

Betrokkene:

• Kan niet vrij kiezen voor partner of huwelijk.
• Wordt beperkt in onderwijs of werk.
• Heeft geen bewegingsvrijheid.
• Voelt zich niet vrij om hulp te zoeken.
• Loopt risico op achterlating of opsluiting.

Familie/systeem:

• Beslist over huwelijk zonder toestemming.
• Beperkt vrijheid en autonomie.
• Controleert leven en keuzes van betrokkene.
• Gebruikt eer of reputatie als rechtvaardiging.
• Schendt structureel rechten van betrokkene.

1. Lichamelijke mishandeling

Betrokkene:

• Onverklaarbare blauwe plekken of letsel.
• Angst voor specifieke familieleden.
• Schrikachtig bij contact met familie.
• Signalen van mishandeling tijdens verblijf.
• Fysieke klachten zonder duidelijke verklaring.

Familie/systeem:

• Gebruikt geweld om vertrek of verblijf af te dwingen.
• Reageert agressief bij verzet tegen reis of verblijf.
• Dreigt met geweld bij ongewenst gedrag.
• Bagatelliseert signalen van mishandeling.
• Handhaaft controle met dwang.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Betrokkene:

• Onvoldoende toegang tot voeding, zorg of hygiëne.
• Gezondheidsproblemen zonder behandeling.
• Vermoeidheid en lichamelijke achteruitgang.
• Geen toegang tot medische hulp.
• Onveilige leefomstandigheden in het buitenland.

Familie/systeem:

• Laat betrokkene zonder adequate zorg achter.
• Beperkt toegang tot medische hulp.
• Negeert gezondheidsklachten.
• Regelt geen passende opvang of begeleiding.
• Stelt familiebelang boven welzijn.

3. Psychische mishandeling

Betrokkene:

• Angst, paniek of stress rond reizen of verblijf.
• Voelt zich gedwongen om mee te gaan.
• Somberheid of wanhoop.
• Trekt zich terug of wordt stil.
• Voelt zich machteloos of gevangen.

Familie/systeem:

• Oefent druk uit om te vertrekken of te blijven.
• Dreigt met achterlating.
• Gebruikt schuld, schaamte of eer als middel.
• Manipuleert emoties of loyaliteit.
• Controleert gedrag en keuzes.

4. Psychische verwaarlozing

Betrokkene:

• Krijgt geen steun of bescherming.
• Voelt zich alleen en in de steek gelaten.
• Wordt niet gehoord in zorgen of wensen.
• Ervaart verlies van veiligheid en vertrouwen.
• Heeft geen toegang tot hulp of netwerk.

Familie/systeem:

• Negeert signalen van angst of onveiligheid.
• Biedt geen ondersteuning of contact.
• Laat betrokkene bewust achter zonder zorg.
• Toont geen betrokkenheid bij welzijn.
• Stelt eigen belangen boven veiligheid.

5. Financieel misbruik

Betrokkene:

• Heeft geen toegang tot geld of documenten.
• Is volledig afhankelijk van familie.
• Kan niet zelfstandig reizen of terugkeren.
• Verliest controle over eigen middelen.
• Wordt financieel onder druk gezet.

Familie/systeem:

• Houdt paspoort of geld achter.
• Beperkt toegang tot financiële middelen.
• Maakt betrokkene afhankelijk.
• Gebruikt geld als controlemiddel.
• Regelt financiën zonder inspraak.

6. Digitaal geweld

Betrokkene:

• Beperkte of geen toegang tot telefoon of internet.
• Wordt gecontroleerd in communicatie.
• Kan geen contact leggen met hulpverleners.
• Is bang om berichten te sturen.
• Wordt digitaal geïsoleerd.

Familie/systeem:

• Beperkt toegang tot digitale middelen.
• Controleert communicatie en contacten.
• Houdt toezicht via telefoon of sociale media.
• Voorkomt contact met hulpinstanties.
• Gebruikt digitale middelen voor controle.

7. Schending van rechten

Betrokkene:

• Wordt tegen wil achtergelaten in het buitenland.
• Kan niet terugkeren naar Nederland.
• Heeft geen toegang tot onderwijs of werk.
• Wordt beperkt in vrijheid en bewegingsruimte.
• Heeft geen toegang tot hulp of bescherming.

Familie/systeem:

• Beslist over verblijf zonder toestemming.
• Beperkt vrijheid en autonomie.
• Houdt documenten of middelen achter.
• Gebruikt achterlating als dwangmiddel.
• Schendt structureel rechten van betrokkene.

1. Lichamelijke mishandeling

Betrokkene:

• Onverklaarbare blauwe plekken of letsel.
• Angst voor specifieke familieleden.
• Schrikachtig of gespannen gedrag.
• Letsel na conflicten over gedrag of relaties.
• Vermijdt contact of oogcontact met familie.

Familie/systeem:

• Gebruikt geweld om gedrag te corrigeren.
• Dreigt met fysiek geweld bij ‘overtreding’ van normen.
• Reageert agressief op autonomie van betrokkene.
• Handhaaft controle met dwang of straf.
• Bagatelliseert of ontkent geweld.

2. Lichamelijke verwaarlozing

Betrokkene:

• Onvoldoende zorg door controle of opsluiting.
• Vermoeidheid en lichamelijke klachten door stress.
• Beperkte toegang tot medische zorg.
• Onvoldoende bewegingsvrijheid.
• Verwaarlozing van eigen gezondheid.

Familie/systeem:

• Beperkt toegang tot zorg of ondersteuning.
• Controleert dagelijkse activiteiten en beweging.
• Negeert gezondheidsklachten.
• Stelt familie-eer boven welzijn.
• Beperkt basisvoorzieningen als drukmiddel.

3. Psychische mishandeling

Betrokkene:

• Angst, spanning of constante alertheid.
• Voelt zich gecontroleerd of bedreigd.
• Somberheid of wanhoop.
• Trekt zich terug of wordt stil.
• Voelt schaamte of schuld richting familie.

Familie/systeem:

• Oefent druk uit om gedrag aan te passen.
• Gebruikt eer, schaamte of reputatie als middel.
• Dreigt met verstoting of geweld.
• Manipuleert emoties en loyaliteit.
• Controleert keuzes en sociale contacten.

4. Psychische verwaarlozing

Betrokkene:

• Krijgt geen steun voor eigen keuzes of identiteit.
• Voelt zich niet gehoord of geaccepteerd.
• Ervaart emotionele eenzaamheid.
• Verliest vertrouwen in zichzelf.
• Voelt zich afhankelijk van familie.

Familie/systeem:

• Negeert gevoelens en wensen van betrokkene.
• Biedt geen ruimte voor autonomie.
• Toont weinig begrip of empathie.
• Stelt familie-eer boven individueel welzijn.
• Sluit betrokkene uit bij afwijkend gedrag.

5. Seksueel misbruik

Betrokkene:

• Angst voor relaties of seksualiteit.
• Geen vrije keuze in partner of intimiteit.
• Schaamte of geheimhouding.
• Spanning bij contact met (toekomstige) partner.
• Ervaart druk rondom seksualiteit of huwelijk.

Familie/systeem:

• Dwingt tot seksuele gehoorzaamheid binnen relatie of huwelijk.
• Negeert grenzen en toestemming.
• Controleert seksualiteit van betrokkene.
• Bagatelliseert signalen van misbruik.
• Gebruikt eer als rechtvaardiging voor controle.

6. Financieel misbruik

Betrokkene:

• Is financieel afhankelijk van familie.
• Heeft geen toegang tot eigen geld.
• Kan geen zelfstandige keuzes maken.
• Wordt financieel onder druk gezet.
• Verliest controle over eigen middelen.

Familie/systeem:

• Gebruikt geld als drukmiddel.
• Beperkt toegang tot financiële middelen.
• Maakt financiële beslissingen zonder inspraak.
• Houdt betrokkene afhankelijk.
• Stelt voorwaarden aan ondersteuning.

7. Digitaal geweld

Betrokkene:

• Wordt digitaal gecontroleerd of gevolgd.
• Ontvangt dreigende of controlerende berichten.
• Durft niet vrij te communiceren.
• Is bang voor monitoring van contacten.
• Vermijdt gebruik van telefoon of sociale media.

Familie/systeem:

• Controleert telefoon, berichten of locatie.
• Gebruikt digitale middelen om toezicht te houden.
• Beperkt online communicatie.
• Houdt sociale contacten in de gaten.
• Gebruikt digitale controle als drukmiddel.

8. Schending van rechten

Betrokkene:

• Kan niet vrij keuzes maken over leven of relaties.
• Wordt beperkt in onderwijs, werk of sociale contacten.
• Heeft geen bewegingsvrijheid.
• Voelt zich niet vrij om hulp te zoeken.
• Leeft onder constante controle en dreiging.

Familie/systeem:

• Beslist over leven en keuzes zonder toestemming.
• Beperkt vrijheid en autonomie.
• Controleert gedrag en sociale omgeving.
• Gebruikt eer als rechtvaardiging voor dwang.
• Schendt structureel rechten van betrokkene.